Wat zijn de symptomen van atopisch eczeem?

Atopisch eczeem gaat mogelijk gepaard met constante jeuk die kan: 

variëren in intensiteit
variëren in ernst
leiden tot een vicieuze cirkel van jeuk en krabben

Zichtbare symptomen van atopisch eczeem die nu en dan  kunnen opflakkeren:

• rode en droge huid
• scheurtjes
• schilferige vlekken
• schilferige huidverdikkingen
• bloederige huid

Ernstige aanhoudende gevolgen van atopische eczeem die niemand ziet:

• angst
• depressie
• gebrek aan zelfvertrouwen
• gebrek aan concentratie

Het is tijd om een nieuw gesprek te beginnen

Als je jouw symptomen (her)kent, kun je je arts wellicht gemakkelijker vertellen over de impact van je eczeem.
Lees waarom je best opnieuw in gesprek gaat. 

“Aangezien atopische dermatitis een chronische aandoening is die heel uw leven actief kan zijn, kwamen we tekort op vlak van behandelingen. Daar hebben we nu veel betere oplossingen voor.”

- Dr. Stockman, dermatologe

Begrijp de
impact van je eczeem

Je hebt vermoedelijk al talloze keren gehoord dat je moet leren leven met je eczeem en zonder twijfel heb je geleerd om je aan te passen. Weet dat je je daar niet bij neer hoeft te leggen, zeker niet omdat er andere opties bestaan.

Deze vragenlijst zet je op weg om de impact van je atopisch eczeem op jouw leven even op een rijtje te zetten én je aandoening beter te begrijpen. 

Ga na welke aspecten van je dagelijkse leven beïnvloed worden door je eczeem.

De grootste mythes over atopische dermatitis ontkracht

Atopische dermatitis (AD) en eczeem worden vaak door elkaar gebruikt, maar deze twee begrippen betekenen niet exact hetzelfde. Het begrip ‘eczeem’ is een overkoepelende term voor diverse huidaandoeningen met vergelijkbare symptomen. Atopische dermatitis, de meest voorkomende vorm van eczeem, is een chronische aandoening die de levenskwaliteit kan beïnvloeden. Atopische dematitis is dus een specifieker begrip. Natuurlijk kunnen we ook spreken over 'atopisch eczeem', wat we hier op deze webpagina vaak doen.
Andere veelvoorkomende vormen van eczeem zijn:
· Contact dermatitis - een lokale huidreactie op een extern irriterend middel op die plaats. De symptomen zijn identiek aan atopisch eczeem, maar de oorzaak is verschillend. Mensen die lijden aan atopische dermatitis kunnen evengoed ook voorbeschikt zijn om contactdermatitis te ontwikkelen. 
· Dyshidrotic eczema - jeukende blaasjes op de handpalmen, vingertoppen, voetzolen en de toppen van de tenen.

Fout. Omgaan met de ongemakken, moeilijkheden en complicaties van atopisch eczeem zou niet je noodlot mogen zijn. Vandaag bestaan er nieuwe behandelingsopties waarover je moet kunnen praten met je dermatoloog. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt meer en meer dat het immuunsysteem een belangrijke rol speelt in deze huidaandoening. De medische wereld sluit zich aan bij deze denkwijze en wetenschappers hebben betere inzichten in de onderliggende oorzaken van atopische dermatitis. Hierdoor bestaan er vandaag alternatieven om de ziekte aan te pakken. Als je je aandoening opnieuw aan je arts of specialist voorlegt, krijg je vandaag misschien wel andere behandelingsopties.

Deels fout. Een hydraterend product helpt de buitenste laag van je huid (de ‘huidbarrière’) te beschermen, waardoor je huid zijn eigen vocht kan vasthouden.
Dat is extreem belangrijk wanneer je je atopische dermatitis (AD) onder controle wilt houden. Heeft je arts of specialist je toch een hydraterende crème voorgeschreven, gebruik deze dan zoals aanbevolen. Maar smeer je je huid in met een voorschriftvrij hydraterend product, dan moet je wel rekening houden met enkele belangrijke factoren:

· Ingrediënten – Controleer de ingrediëntenlijst om te weten of je allergisch bent aan iets wat jouw aanvallen verergert.
· Parfums –  Vermijd bij voorkeur hydraterende crèmes met parfum of kleurstoffen, want die kunnen je huid irriteren.
· Patchtest – Breng 48 uur voor gebruik een kleine hoeveelheid van het product op je pols of elleboog aan om te zien of het geen ongewenste reacties veroorzaakt. Zo weet je vrij snel of het product geschikt is voor jou.

Afhankelijk van de ernst van je atopisch eczeem, kan het zijn dat hydraterende of cortisonebevattende crèmes niet volstaan. Indien dit het geval is bij jou, raden we aan in gesprek te gaan met je dermatoloog. Samen kunnen jullie bekijken welke andere behandelingen geschikt kunnen zijn. 

Fout. Een strikt dieet helpt niet noodzakelijk tegen atopische dermatitis (AD). Vaak worden aanvallen van AD verkeerdelijk aan de voeding toegeschreven. Hoewel je naast je aandoening ook voedselallergieën kunt hebben, is het niet nodig om voor je AD bepaalde voedingsgroepen weg te laten. Vooral omdat diëten ook extra mentale last en stress met zich kan meebrengen, bovenop de ongemakken die met de aandoening gepaard gaan. Dus je kunt je dat net zo goed besparen als het niet nodig is! Vraag je arts of je je voeding beter zou aanpassen en volg zijn/haar advies.

Eerder fout. Hoewel atopische dermatitis (AD) veelal als een allergische huidziekte wordt beschouwd, is er geen bewijs dat de aandoening door allergieën wordt veroorzaakt. Bovendien zijn het niet enkel allergieën die een aanval of de symptomen ervan kunnen uitlokken. Vandaag denkt men dat AD wordt veroorzaakt door de activering van het immuunsysteem en door schade aan de huidbarrière zelf: de huid wordt poreus, doorlaatbaar en kan niet meer de beschermende rol tegen externe factoren volbrengen. De allergische triggers identificeren en vermijden kan je helpen om je aandoening onder controle te houden en het aantal aanvallen te beperken. Maar je AD zal hierdoor niet helemaal verdwijnen. Weet je niet wat bij jou de aanvallen triggert? Dan is het wellicht interessant om dit samen met je dermatoloog te bespreken zodat eventuele allergische testen kunnen uitgevoerd worden. 

Fout. Hoewel je met enkele aanpassingen (bv. kleren in bepaalde stoffen of materialen) je opstoten kan beperken, kun je je atopische dermatitis (AD) het beste aanpakken door je opties met je arts te bespreken. De voorbije jaren zijn er heel wat behandelingen voor AD bij gekomen, zoals: - hydraterende crèmes - lokale behandelingen op voorschrift: waaronder topische corticosteroïden of lokale afweeronderdrukkers (immunosuppressiva) - fototherapie - orale en inspuitbare geneesmiddelen met een systemisch effect, dat wilt zeggen over het gehele lichaam (bijvoorbeeld biologicals en Janus Kinase inhibitoren). Meer specifiek werken deze geneesmiddelen op bepaalde immunologische reacties die overactief zijn bij personen met atopische dermatitis. Je arts kan je het beste helpen als hij/zij weet welke invloed de aandoening op jouw persoonlijke leven, doelen en voorkeuren heeft. Samen kunnen jullie dan actie ondernemen en een ideaal behandelplan uitwerken.

Zo simpel is het niet. De huidbarrière van een persoon met atopisch eczeem is beschadigd en poreus. Als je krabt, beschadig je de huid nog meer: de huid wordt nog doorlaatbaarder voor stress factoren van buitenaf, en de irritatie neemt toe. Het eczeem jeukt, je krabt, het eczeem wordt erger, en de vicieuze cirkel is begonnen. 
Dus is het genoeg om te stoppen met krabben? Ja, in theorie is het aanbevolen zo weinig mogelijk te krabben. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan.
Jeuk is bijzonder frustrerend en het is moeilijk om niet te krabben. Jeuk kan door externe of interne factoren worden veroorzaakt. De hersenen interpreteren deze signalen als jeuk en zetten een krabreactie in gang. Recent onderzoek suggereert dat er bij jeuk een andere boodschap naar de hersenen wordt gestuurd dan de boodschappen als reactie op pijn. Kortom, het is volstrekt normaal dat je lichaam zo reageert. Ervaar je aanhoudende jeuk?  Neem dan best opnieuw contact op met je arts. Het kan namelijk een teken zijn dat je ziekte niet onder controle is.

Fout. Atopische dermatitis (AD) wordt niet veroorzaakt door stress. Het is eerst en vooral een aandoening veroorzaakt door een verstoord immuunsysteem en een beschadigde huidbarrière. Maar de manier waarop ons lichaam op stress reageert, kan wel een aanval uitlokken of je AD verslechteren. Dat kan leiden tot meer emotionele stress en moeilijkheden, waardoor je eczeem verergert.  Maar is het voldoende om je stress onder controle te houden, bijvoorbeeld door meditatie of yoga? Als deze praktijken in je dagelijks leven kunnen helpen, moedigen we zeker aan ze te doen. Het zal echter niet genoeg zijn om je atopisch eczeem onder controle te houden. Vergeet ook niet dat stress bij het leven hoort en dat je het nooit helemaal kunt vermijden, dus voel je niet schuldig omdat je stress ervaart.  Als je het gevoel hebt dat je AD niet onder controle is, is het misschien tijd opnieuw met je dermatoloog te gaan praten. Als je je overweldigd voelt door stress of angst, of je voelt je depressief, dan moedigen we je aan een psycholoog te raadplegen.

Juist en fout. Sommige kinderen ontgroeien hun AD, maar velen blijven ermee sukkelen tot ver in hun volwassen leven. Ook kan het eczeem je soms een pauze gunnen - dit worden remissieperiodes genoemd - maar je kunt ook terugvallen. Atopische dermatitis (AD) verdwijnt niet vanzelf na verloop van tijd en helaas bestaat er nog geen wondermiddel voor. Het goede nieuws? De wetenschap boekt vooruitgang en experts ontdekken dat AD nu via verschillende behandelingsopties onder controle kan worden gehouden. Als je aan atopische dermatitis lijdt en je slaagt er niet in je aanvallen te controleren, is het misschien tijd om opnieuw contact op te nemen met je dermatoloog en te vragen achter nieuwe behandelingen.

De meningen blijven verdeeld. Het is soms aanbevolen dagelijks een douche of bad te nemen, maar soms wordt het ook afgeraden. Sommige dermatologen zeggen dat het de huid te veel uitdroogt, terwijl anderen zeggen dat het net helpt om de huid te hydrateren. Wat je ook doet, als je dagelijks een douche of bad neemt, breng je achteraf best een hydraterende crème aan. Dit kan bijdragen aan langdurige hydratatie van je huid. Uiteindelijk moet je je zo vaak wassen als goed is voor jouw huid. Misschien voel jij je beter als je je minder wast of misschien voelt je huid net beter gehydrateerd als je je vaker wast. Luister naar je eigen lichaam om te weten hoe je huid op externe triggers reageert.

Fout. Alhoewel cortisonecrèmes een courante behandelingsoptie voor atopische dermatitis (AD) zijn, bevatten niet alle behandelingen voor atopisch eczeem corticosteroïden. Andere manieren om de symptomen van AD te behandelen of onder controle te houden, zijn lichttherapie, natte verbanden,  hydraterende crèmes ... Recent werd onderzoek gedaan naar behandelingen waarbij een specifiek deel van het immuunsysteem wordt aangepakt om de ontstekingen van AD te verminderen. Voorbeelden van zo'n behandelingen zijn biologicals en Janus Kinase inhibitoren.
Mochten cortisonecrèmes niet voldoende zijn om jouw atopisch eczeem te verbeteren, consulteer dan zeker je dermatoloog om over andere behandelingsmogelijkheden te praten. 

Waarom moet ik opnieuw in gesprek met mijn arts?

Voor een lange tijd waren de behandelingsmogelijkheden voor AD patiënten eerder beperkt en niet altijd voldoende. De laatste jaren in de wetenschappelijke kennis veel geëvolueerd en nieuwe invalshoeken voor een therapie zijn ontstaan. Een nieuwe afspraak bij je arts kan je dus best wat opleveren. Klaar om de bladzijde om te slaan in de aanpak van je atopisch eczeem?


Wat zijn de behandelingsopties voor atopisch eczeem?

Atopische dermatitis is vandaag goed te behandelen. Het klopt dat nog niet heel lang geleden, de behandelingsopties beperkt waren. Maar vandaag zijn wetenschappelijke ontdekkingen geëvolueerd en de behandelingsmogelijkheden fel toegenomen. De keuze voor een therapie hangt af van de ernst van de aandoening. De ernstgraad wordt bepaald aan de hand van het aantal en de omvang van de ontstoken huidzones alsook de impact van de aandoening op je dagelijks leven en mentale gezondheid. Als het al een tijdje geleden is dat je de dermatoloog sprak, is het moment aangebroken contact op te nemen en in gesprek te gaan om een behandeling te vinden die jouw noden beantwoordt. Op die manier kan je misschien de bladzijde van atopisch eczeem omslaan.

Basistherapie

Ongeacht de ernst van je atopisch eczeem, gebruik een topische basistherapie: zalven, crèmes, pasta's of hydraterende en revitaliserende lotions. Bij een milde vorm van atopische dermatitis, met een droge huid als hoofdsymptoom, kan de basistherapie volstaan. Als eczeem vaker voorkomt worden topische corticosteroiden, cortisonezalven verkrijgbaar op voorschrift, gebruikt. Er zijn ook zalven en crèmes met lokale afweeronderdrukkers (calcineurineremmers), ook  immunosuppressiva genoemd, die de arts kan voorschrijven.

Lichttherapie

Lichttherapie, of fototherapie, wordt soms voorgeschreven als vrij verkrijgbare of voorgeschreven crèmes niet volstaan. Dit houdt in dat de huid wordt blootgesteld aan ultraviolette stralen zoals UVA en/of UVB. Dit is een medische behandeling, uitgevoerd door dermatologen. Hoewel lichttherapie je eczeem kan verlichten, moet het goed worden begeleid en kan het niet op lange termijn worden verlengd.

Systemische immunosuppressieve geneesmiddelen

Systemische immunosuppressiva werken in het lichaam door in te werken op het ontstekingsproces: ze stoppen de verstoorde immuunrespons die verantwoordelijk is voor de chronische ontsteking. Dit is het geval met cyclosporine. Dit kan eczeem verlichten, maar wordt niet aanbevolen voor langdurig gebruik.

Nieuwe systemische immunomodulerende geneesmiddelen

De laatste jaren zijn nieuwe soorten systemische geneesmiddelen op de markt gekomen. Ze richten zich op specifieke receptoren die betrokken zijn bij het ontstekingsproces en zijn daarom doelgerichter dan de traditionele immunosuppressiva. Deze zijn:

  • "Biologische" geneesmiddelen (gemaakt van levende cellen), interleukineremmers, geïnjecteerd met een pen of spuit.
  • Geavanceerde therapieën, Janus kinase remmers, ingenomen als orale tabletten.

Complementaire en alternatieve geneeswijzen

Als het eczeem geïnfecteerd raakt door bacteriën, kunnen ook antibiotica geïndiceerd zijn.  
Tenslotte zijn er enkele praktijken die je atopische dermatitis of de psychologische last ervan enigszins kunnen verlichten, hoewel ze op zichzelf niet voldoende zullen zijn. Deze omvatten de volgende opties:

  • Klimaattherapieën: de lucht in de bergen of aan zee kan je atopisch eczeem verbeteren: de lucht bevat minder allergenen en ultraviolet licht kan positieve effecten hebben op de huid
  • Ontspanningstechnieken: meditatie of yoga kunnen helpen jeuk onder controle te houden of verlichting te brengen als het eczeem je stress of angst bezorgt
  • Thermale kuren: zout water uit de Dode Zee of thermaal water met specifieke mineralen kan uw eczeem verlichten

Zet de eerste stap naar een nieuw gesprek met je arts en
ontdek de impact van atopisch eczeem op je dagelijkse leven.